روح پراگ

او روح پراگ و مقاومت آن را در شیوه‌ی بقای مردمش می‌داند؛ یعنی طنز، زیبایی و حافظه‌ای که تاریخ را فراموش نمی‌کند. کلیما پراگ را نه یک شهر که مجموعه‌ای از لایه‌های تاریخی و روانی می‌داند که در هر خیابانش ارواحی زنده طی قرن‌ها حضور دارند. او طنز را نقطه‌ی کانونی مقاومت مردم چک و آن را سپری در برابر پوچی قدرت می‌داند. کلیما می‌گوید پراگ بارها در آتش جنگ سوخته و باز برخاسته، هر قدرتی تلاش کرده است روحش را تسخیر کند، اما هر بار چیزی در آن شهر مانده که تسخیرشدنی نبوده است. به همین دلیل، از واژه‌ی «روح» استفاده می‌کند. موضوعی که در مقاله‌های دیگر هم به آن اشاره می‌کند این است که بعد از آزادی شهر و با وجود اینکه دیگر دشمن وجود ندارد هنوز یک مسئله پابرجاست؛ بی‌معنایی. کلیما در این تردید است که آیا این شهر می‌تواند در برابر پدیده‌های جدید مثل بی‌فکری، بی‌تفاوتی، فقر زبان و مسائلی از این دست زنده بماند یا زیر زباله‌های مصرف دفن می‌شود؟ او در جستار ادبیات و حافظه از وظیفه‌ی نویسنده در برابر قدرت و حقیقت می‌گوید و هشدار می‌دهد حتی پس از انقلاب مخملی، اگر آزادی با وجدان همراه نباشد می‌تواند به ابتذال بدل شود.